1. Kararın Kısa Özeti
10 Mart 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan karar ile kamu sağlık personelinin
nöbet ücretlerine ilişkin düzenleme anayasal denetime konu olmuştur. İnceleme,
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun Ek 33. maddesinde yer alan nöbet ücreti
hükmünün Anayasa’ya uygun olup olmadığına ilişkindir.
Bir idari davaya bakan mahkeme, söz konusu kanun hükmünün Anayasa’nın bazı
maddelerine aykırı olabileceği kanaatine varmış ve konuyu Anayasa Mahkemesi’ne
taşımıştır. Yapılan inceleme sonucunda Anayasa Mahkemesi düzenlemenin
Anayasa’ya aykırı olmadığına karar vermiş ve iptal talebini reddetmiştir.
2. Hukuki Değerlendirme
Mahkeme kararında özellikle üç temel anayasal ilke tartışılmıştır:
- Hukuk devleti ilkesi
• Angarya yasağı
• Mülkiyet hakkı
Başvuruda nöbetlerin belirli saat sınırları ile ücretlendirilmesinin çalışanların
emeğinin karşılığını tam olarak alamamasına yol açabileceği ileri sürülmüştür.
Ancak Anayasa Mahkemesi sağlık hizmetlerinin niteliğine dikkat çekmiştir.
Sağlık hizmetleri kesintisiz yürütülmesi gereken kamu hizmetleri arasında
yer almaktadır. Bu nedenle nöbet sistemi sağlık hizmetlerinin doğasında
bulunan bir uygulamadır.
3. Sağlık Çalışanları Açısından Kararın Anlamı
Bu karar pratikte sağlık çalışanları açısından şu sonucu doğurmaktadır:
- Nöbet ücretlerine ilişkin mevcut yasal sistem yürürlükte kalmaya devam etmektedir.
• Kanundaki saat sınırları ve ücretlendirme sistemi uygulanmaya devam edecektir.
• Mahkeme mevcut düzenlemenin anayasal açıdan kabul edilebilir olduğuna karar vermiştir.
4. Karar Bireysel mi Yoksa Herkesi Etkiler mi?
Karar bir dava üzerinden gelmiş olsa da yalnızca davayı açan kişiyi
ilgilendiren bir karar değildir. Anayasa Mahkemesi burada bir kanun
hükmünün Anayasa’ya uygun olup olmadığını incelemiştir.
Bu nedenle verilen karar genel niteliktedir ve tüm idareyi, tüm
mahkemeleri ve tüm kamu kurumlarını bağlar.
5. Üst Mahkemeye İtiraz Mümkün mü?
Anayasa Mahkemesi Türkiye’de anayasal denetim yapan en yüksek yargı
merciidir. Bu nedenle Anayasa Mahkemesi’nin norm denetimi kararlarına
karşı başka bir üst mahkemeye başvurulması mümkün değildir.
Karar kesin niteliktedir.
6. Sağlık Bakanlığı Bu Karara Karşı Ne Yapabilir?
Sağlık Bakanlığı veya başka bir idarenin bu karar hakkında üst mahkemeye
gitmesi mümkün değildir.
Ancak Türkiye Büyük Millet Meclisi isterse ileride yeni bir kanuni
düzenleme yaparak nöbet ücretleri sistemini değiştirebilir.
Kararın Uygulamaya Etkisi
Anayasa Mahkemesi kararı doğrultusunda 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu Ek 33. maddesinde yer alan “hiçbir şekilde 130 saatten fazlası için ödeme yapılmaz” ibaresi iptal edilmiştir. Bu nedenle nöbet ücretlerine ilişkin 130 saatlik üst ödeme sınırı kaldırılmış olup, sağlık çalışanlarının tuttukları nöbet süreleri için çalıştıkları saat kadar nöbet ücreti ödenmesinin önünde yasal bir engel bulunmamaktadır. Başka bir ifadeyle, nöbet süresi arttıkça ödenecek ücret de çalışılan saatle orantılı olarak artacaktır.
