Türk Medikal Radyoteknoloji Derneği (TMRT-Der)
İlk yayım 28 Şubat 2026 · Güncelleme 21 Kasım 2026
Şua izni hesabında fiilî görev süresi esas alınır
13 Nisan 2023 tarihli ve 32162 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İyonlaştırıcı Radyasyon ve Radyonüklit Kullanılarak Sunulan Sağlık Hizmetleri Hakkında Yönetmelik uyarınca, iyonlaştırıcı radyasyon kaynakları ve radyonüklitlerin kullanıldığı kontrollü alanlarda çalışan personele yıllık iznine ek olarak sağlık izni verilir. Sağlık izninin süresi, personelin bir takvim yılı içinde kontrollü alanda fiilen çalıştığı saatler üzerinden belirlenir. Güncel yönetmelikte kullanılan “kontrollü alan”, 2022 tarihli görüş yazısında “denetimli alan” olarak geçmektedir.
Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün Yozgat Valiliğine gönderdiği 22.06.2022 tarihli ve E-95966346-449-704 sayılı “Sağlık İzninin Uygulanması” konulu görüş yazısı, izin hesabında hangi sürenin esas alınacağını açıklamaktadır. Bakanlık, iyonlaştırıcı radyasyon kaynağının bulunduğu birimde çalışan personelin fiilen görevlendirildiği sürenin dikkate alınacağını belirtmiştir. Bakanlık görüş yazısının iki sayfası
7 saatlik mesaide 50 hastanın çekim süresi 3 saatse hesap nasıl yapılır?
Radyoloji teknikeri veya teknisyeninin görüntüleme işlemindeki sorumluluğu, hastayı çekime hazırlamakla başlar ve çekim sonrasında hastanın odadan güvenli biçimde ayrılmasına kadar sürer. Hastayı bilgilendirmek ve uygun pozisyona getirmek, çekim parametrelerini ayarlamak, görüntülemeyi gerçekleştirmek ve çekim sonrasında hastaya yardımcı olmak bu görevin parçalarıdır. Tekniker veya teknisyen, çekimi kumanda alanından yönetirken ve çekimler arasında görev kapsamında yürüttüğü işleri yaparken de fiilen çalışmaktadır.
Bir radyoloji teknikeri veya teknisyeni, 7 saatlik mesaisinin tamamında kontrollü alanda fiilen görev yapmış ve o gün 50 hastanın çekimini gerçekleştirmişse, toplam çekim süresi 3 saat olsa bile şua izni hesabına 7 saatin tamamı dahil edilmelidir. Hesabı 3 saatle sınırlamak, aynı görev kapsamında yürütülen hasta hazırlığı, pozisyonlama ve çekim sonrası işlemleri hesap dışında bırakır. Bakanlık görüş yazısı
Bu örnek, mesleki görevi kapsamında iyonlaştırıcı radyasyon kaynağı ile çalışan radyoloji teknikeri veya teknisyeninin fiilî çalışma süresine ilişkindir. Kontrollü alana geçici olarak veya idari amaçla giren ya da çekim işlemini yürütmeyen diğer personel için aynı değerlendirme kendiliğinden uygulanmaz. Bu personel açısından sağlık izni, kontrollü alanda yürüttüğü fiilî görev üzerinden değerlendirilir.
Bakanlığın görüş yazısında geçen “çekim süresince” ifadesi, mobil röntgen veya mobil skopi cihazının götürüldüğü alanın hangi süre boyunca denetimli alan sayılacağını açıklar. Yazıda, bu hizmet için görevlendirilen personelin sağlık iznine esas süresinin fiilî görevlendirme üzerinden değerlendirileceği ayrıca belirtilir. Güncel yönetmeliğin 8. maddesinin ikinci fıkrası da mobil cihaz kullanan personel için kontrollü alandaki fiilî çalışma süresini esas alır. Bakanlık görüş yazısının ikinci sayfası
Fazla çalışma, nöbet ve icap süreleri
Kontrollü alanda fiilen görev yapılan fazla çalışma ve nöbet süreleri, sağlık iznine esas toplam çalışma süresine dahil edilir. İcap nöbetinde, çağrı üzerine kontrollü alanda fiilen görev yapılan süre hesaba alınır. Çağrı beklemekle geçen ve fiilî görev içermeyen süreler hesaba katılmaz. Yönetmelik ayrıca doğum, ölüm, evlilik ve yıllık izinle geçirilen sürelerin çalışma süresine dahil edilmeyeceğini belirtir.
EK-2 Sağlık İzni Tablosu
Bir takvim yılında kontrollü alanda fiilen çalışılan saatler toplanır. İzin süresi, Yönetmeliğin ekindeki EK-2 Sağlık İzni Tablosu üzerinden belirlenir. Tablodaki en yüksek izin süresi 30 gündür.
Şua izni hangi yıl kullanılır?
Bakanlık açıklamasına göre bir takvim yılında fiilen çalışılan süre üzerinden hesaplanan sağlık izni, izleyen takvim yılında kullandırılır. Yönetmeliğin 8. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca sağlık izni bölünemez, yıl geçişlerinde üst üste kullanılamaz ve sonraki yıla aktarılamaz.
Fiilî çalışma dönemi Sağlık izninin kullanım yılı
26.04.2022–31.12.2022 2023
01.01.2023–31.12.2023 2024
01.01.2024–31.12.2024 2025
01.01.2025–31.12.2025 2026
01.01.2026–31.12.2026 2027
2025 yılı çalışmasına karşılık kazanılan sağlık izni 31 Aralık 2026’ya kadar tamamlanmalıdır. 2027 yılında kullanılacak sağlık izni, 2026 yılındaki fiilî çalışmaya göre hesaplanır. 2025 yılına ait 30 günlük iznini henüz kullanmamış personel için TMRT-Der olarak çağrımız, iznin en geç 1 Aralık 2026’da başlayacak şekilde planlanmasıdır. 1 Aralık, 30 günlük iznin kesintisiz biçimde yıl içinde tamamlanması için önerilen planlama tarihidir.
25 Nisan 2008 tarihli Bakanlık görüşü
Sağlık Bakanlığı Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğünün Türk Sağlık-Sen Başkanlığına gönderdiği 25.04.2008 tarihli “Şua İzni” konulu görüş yazısında, sağlık izninin kullandırılmasının zorunlu olduğu belirtilmiş ve yıl sonuna denk gelen izinlerin takip eden yılda kullandırılması yönünde görüş bildirilmiştir. Bu görüş, düzenlendiği dönemin mevzuatına dayanır. 2026 yılı uygulamasında, sağlık izninin sonraki yıla aktarılmasını yasaklayan 13 Nisan 2023 tarihli Yönetmeliğin 8. maddesinin dördüncü fıkrası uygulanır.
TMRT-Der olarak sağlık tesisi yönetimlerinden, şua izni hesabında kontrollü alandaki fiilî görev süresini esas almalarını ve 2025 yılı çalışmasına ait sağlık izinlerini 2026 yılı sona ermeden kullandırmalarını bekliyoruz.


