Konu: Kontrastlı BT ve MR İşlemlerinde Kullanılan Kontrast Maddelerin Sağlık Hizmet Sunucularınca Sürecinin Yürütülmesi
Teftiş Kurulu Başkanlığı ve Sayıştay Başkanlığı tarafından yürütülen süreçler, gerçekleştirilen denetimler ve oluşturulan raporlar doğrultusunda sağlık tesislerinde radyoopak/kontrast ilaçların reçetelendirilmesi, kullanımı ve kullanılan ürünün fiili ve sistemsel olarak sürecinin yönetimine ilişkin sıkıntılar yaşandığı ortaya konmuş ve bu sıkıntılar doğrultusunda bahsedilen sorunlar için gerekli düzenlemelerin yapılarak önlem alınması talimatlandırılmıştır.
Bu doğrultuda İl Sağlık Müdürlüklerine konuya ilişkin önlemlerin alınması konusunda gerekli bilgilendirme yapılmış olup 23.10.2024 tarih ve 257316573 sayılı Genel Müdürlüğümüz ilgi (a) yazısı ile ilaç uygulaması sırasında otomatik enjektör sisteminin kullanıldığı sağlık tesislerinde söz konusu sistem ile Hastane Bilgi Yönetim Sistemi (HBYS) arasında entegrasyon sağlanması hastaya verilen ilaç miktarının HBYS’de kayıt altına alınması ve hasta kilo bilgilerinin otomatik enjektöre girilmesini müteakip HBYS’ye bu kaydın aktarılması istenmiştir.
26.04.2025 tarihli ve 32882 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Sağlık Uygulama Tebliği’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ” ile Sağlık Uygulama Tebliğinde (SUT) yer alan kontrastlı Bilgisayarlı Tomografi (BT) ve Manyetik Rezonans (MR) işlem puanlarına, kontrast ilaçlar ve sarf malzeme bedelleri de dâhil edilmiş olup söz konusu düzenlemenin yayım tarihinden 45 gün sonra yürürlüğe gireceği ifade edilmiştir.
Genel Müdürlüğümüz 21.03.2025 tarih ve 271934066 sayılı ilgi (b) yazısı ile söz konusu ilaçlar için gerek hatalı faturalandırmanın engellenmesi gerekse de hatalı faturalandırma yapılarak Bakanlığımız global bütçe tutarından kesintiye sebebiyet verilmemesi adına, genel sağlık sigortalısı kişilere ayakta tedavi kapsamında ihtiyaç duyulan kontrastlı BT ve MR işlemlerinde kullanılacak kontrastlı ilaçlar ve sarf malzemeler için ayaktan reçete düzenlenmemesi, kontrastlı ilaçlar ve sarf malzemelerin işlem puanına dahil olduğuna dikkat edilerek MEDULA – Hastane sisteminden faturalandırılmasının sağlanması ve Sağlık Market talep toplama döneminde gerçekleştirilecek taleplerin doğruluğu için ihtiyaç planlanmasının yapılarak gerekli tedbirlerin alınması konularında Bakanlığımıza bağlı sağlık tesislerinin bilgilendirilmesi talimatlandırılmıştır.
Söz konusu değişiklikler sonrasında sağlık tesislerinde yürütülecek işlemlere ilişkin farklı uygulamaların yapıldığı görülmüş olup sağlık tesislerinde ilgili konuda tereddütlerin hasıl olduğu anlaşılmıştır. Bu nedenle radyoopak/kontrast ilaçlara ilişkin olarak sağlık tesisi uygulama birliğinin sağlanması amacıyla;
- Sağlık tesisinde ilgili komisyon marifetiyle görüntüleme işlemi için etken madde bazında kullanılacak radyoopak/kontrast madde temel ilaç listesi oluşturulur. Liste oluşturulurken uygulama birliğinin sağlanması ve karışıklığın önlenmesi amacıyla özellikli durumlar hariç ilaç etken madde sayısının farmakoekonomik değerlendirmenin de yapılarak belirlenmesi,
- Hastanın polikliniğe başvurması akabinde ilgili hekim tarafından veya ilgili hekim konsültasyonu ile radyoloji polikliniğinden gerçekleştirilecek görüntüleme işlemine uygun olarak sağlık tesisi stoklarında yer alan ilaç doğrultusunda hastanın kilosu dikkate alınarak miligram/mililitre/adet bazında kullanım yolu gibi gerekli bilgilerde belirtilerek HBYS’de “muayene/ilaç notu ve/veya ilaç talebi” oluşturulması,
- Radyoloji görüntüleme alanlarında ara depo kurulması, ilaçların sağlık tesisi ilaç deposunda ilgili ara depoya 2013/9 sayılı “Stok Yönetimi ve Taşınır Mal Uygulamaları” Genelgesi doğrultusunda 5 günlük tüketim miktarını geçmeyecek şekilde adet bazında çıkışının yapılması,
- HBYS ara depoya adet bazında çıkışı yapılan radyoopak/kontrast maddelerin miligram veya mililitre bazına çevrilmesi ve takip edilmesi,
- Radyoloji görüntüleme birimlerinde hasta kilosu dikkate alınarak miligram/mililitre olarak yapılan hekim istemi doğrultusunda hasta başı olarak ilaç düşümlerinin yapılması, toplu çıkış yapılmaması,
- Birden fazla görüntüleme işlemi yapılması durumunda hastaya uygulaması yapılan ilaç miktarı (miligram/mililitre) kadar düşüm yapılması,
- Uygun ortamda hazırlaması yapılan ve muhafazası sağlanan veya otomatik enjektör sistemi kullanan sağlık tesislerinde hasta üzerine ilaçlar hekim isteminde belirtilen miligram/mililitreye uygun olarak kullanımı sonrası düşümü yapılır ve varsa ilgili ilacın kullanılmadan kalan miktarının kullanılmasının sağlanması,
- Kullanılamayacak olması sebebiyle kalan ilaç miktarı, belirlenen birim bazında (miligram/mililitre) kısmi doz imhasının HBYS’de yapılarak ara depo stokundan düşümünün sistemsel olarak gerçekleştirilmesi,
- Otomatik enjektör sistemi kullanan sağlık tesislerinde ilgili sistem ilaç tüketim verisi ile HBYS’de ilaç tüketim verisinin uyumlu olmasının sağlanması,
- HBYS’de ilacın MEDULA’ya gönderiminde miligram/mililitre birim parametreleri dikkate alınarak işlem yapılması,
- Haftalık olarak ilgili ara deponun HBYS stok miktarı ile fiili stok miktarının uyumu kontrol edilerek tutanak altına alınır, uyumsuzluk bulunması durumunda sebebi araştırılarak tutanağa eklenir,
- Miligram/mililitre olarak kullanımı olan ilacın kutu birim miktarı adedine eşit olana kadar ilgili ilacın aynı karekod seri numarası mükerrer olarak HBYS’de kaydedilmesi sağlanması,
İl Sağlık Müdürlüğünüze bağlı sağlık tesislerinin yukarıda belirtilen kurallar doğrultusunda uygulamanın yapılması gerekmektedir.
Yeni gelişen sistem doğrultusunda derneğimiz gerekli girişimlerde bulunmaktadır. Meslektaşlarımızın konu ile ilgili mağduriyet veya sorunlarını iletişim sayfamızdan bize bildirilmesini önemsiyoruz.
Türk Medikal Radyoteknoloji Derneği Yönetim Kurulu
