1. AMAÇ VE KAPSAM: X ışınları ile çalışan görüntüleme cihazlarında personeli radyasyondan korunmak amacıyla kullanılan kurşun önlükler, tiroid koruyucu, üreme organı koruyucularının kontrolü, muhafazasını sağlamak ve ölçüm kriterlerine göre muayenesini yapmaktır.
Radyasyonla çalışan tüm Klinik/Birimler.
2. SORUMLULUK: Hastane Yöneticisi, Başhekim, Başhekim Yardımcıları, İdari ve Mali Hizmetler Müdürü, İdari ve Mali Hizmetler Müdür Yardımcıları, Hasta Hizmetleri ve Sağlık Otelciliği Müdürü, Sağlık Bakım Hizmetleri Müdürü, Radyasyonla çalışan Klinik/Birimlerinde (Radyoloji, Anjio, Nükleer Tıp, Ameliyathane vb.) radyasyona maruz kalan çalışanlar için kullanılan kurşun yeleklerin kontrol ve muayenesinden Radyoloji Kliniği İdari sorumlusu, ilgili kliniklerin idari sorumlusu hekimler, Radyasyon Güvenliği Komitesi, Çalışan Güvenliği Komitesi, Mühendislik ve Radyoloji Kliniği Sorumlu Teknikeri sorumludur.
3. TANIMLAR / KISALTMALAR:
4. TALİMAT DETAYI:
Radyasyon Koruyucu Ekipmanların Tespiti ve Planlanması:
Hastanemizde radyasyonla çalışılan alanlarda kullanılan koruyucu ekipmanın envanteri ve muayene işlemlerinin planlanması amacıyla hastane mühendisliği tarafından çalışan radyasyon güvenliği komitesi ve ilgili birimlerden gelen bilgiler doğrultusunda hazırlanır.
Plan doğrultusunda yapılan muayene işlemleri işlemi yapan teknik personel tarafından Radyasyon Koruyucu Ekipman Kontrol Formu (TSY/FR/01) e kaydedilir. İlgili birimler kullandıkları her bir koruyucu için Radyasyon Koruyucu Ekipman Kontrol Formu (TSY/FR/01) ile takip işlemlerini yaparlar ve gerektiğinde kalibrasyon laboratuarı ile iletişim kurarlar.
Muayene için kullanılan cihazlar; Radyasyon yayan cihazlarda kullanılan standart kurşun kalınlıkları aşağıda belirtilmiştir.
Cihazlar Eşdeğer Kurşun Kalınlığı
Bilgisayarlı Tomografi (CT) (>100kVp) 0.5 mm
Röntgen Cihazı (>100kVp) 0.5 mm
Skopi Cihazı (>100kVp) 0.3 mm
DXA (DEXA) Kemik Dansitometresi Kurşun Önlük Kullanılmaz
Dental X ışını 0.25 mm – 0.3 mm
Kullanılan Parametreler; Aşağıdaki tabloda 0.25,030 ve 050 mm kalınlığında kurşun önlüklerin radyasyonu % cinsinden geçirme oranları çekimde kullanılan kVp değerine bağlı olarak değişmektedir.
Kurşun Kalınlığı
| kVp | 0.25 mm | 0.3 mm | 0.5 mm |
|
50 |
0.51% |
0.25% |
0.02% |
|
70 |
4.10% |
2.90% |
0.82% |
|
100 |
11.40% |
8.90% |
3.90% |
|
120 |
14.20% |
11.30% |
5.20% |
|
140 |
17.20% |
13.80% |
6.60% |
Çekim Parametreleri; 80 k V p; diz çekimi için uygun mAs (doz) veya AEC var ise bukisiz çekim yapılır; veya AEC var ise buki ile otomatik poz verilir.
Örnek grafi doz miktarı: Diz Çekimi= 3 mAs
Kurşun önlük ve diğer koruyucular, kullanıma bağlı olarak üzerlerinde oluşabilecek kırık, çatlak veya delikleri tespit amacıyla, skopi altında çekim yapılarak muayene edilmelidir.
Kabul Kriterleri; Kurşun önlük üzerinde genişliği (çapı) 2 mm’den büyük dört köşeli veya yuvarlak delik; 4 mm’den uzun ince çatlaklar bulunması durumunda kullanım dışı bırakılır. Üreme organı bölgesinde çatlak veya delik alanı 0.2cm²’den küçük olmalıdır. Tiroid koruyucularda kabuk denilen maksimum alan 1cm²’dir.
Uygun Olmayan Kurşun Önlüklerin Atılması; Kurşun toksit madde sınıfına girdiğinden adi atık olarak bertaraf edilemez. Tehlikeli madde olarak değerlendirilir ve “Atık Yönetimi Prosedürü(ATK/PR/01)”’ne uygun olarak imha edilir.
5. İLGİLİ DOKÜMANLAR:
5.1 Referans alınan doküman (Rejection Criteria for Defects in Lead Apparel used for radiation protection of x-ray workers, Radiation Protection Services Report 2003 CANADA)
5.2. Radyasyon Koruyucu Ekipman Kontrol Formu (TSY/FR/01)
5.3. Atık Yönetimi Prosedürü (ATK/PR/01)
AYKAN DÜZOVA’NIN KATKILARIYLA
RADYOSYON KORUYUCU EKİPMAN KONTROL FORMUNA ULAŞMAK İÇİN TIKLAYINIZ…..
